Siddhartha

ହର୍]ମନ୍ ହେସ୍ ଜଣେ ଜର୍ମାନୀ ଔପନ୍ୟାସିକ, କବି ଏବଂ ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ‘ସିଦ୍ଧାର୍ଥ’ ତାଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ଅଟେ, ଯାହାକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱ କ୍ଲାସିକ୍]ର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି । ଜର୍ମାନୀରେ ୨ ଜୁଲାଇ ୧୮୭୭ ମସିହାରେ ହର୍]ମନ୍ ହେସ୍ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତା-ପିତା ଉଭୟ ଭାରତରେ ସ୍ଥିତ ‘ବେଜଲ୍ ମିଶନାରୀ’ରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ । ପିଲାବେଳୁ ହିଁ ହର୍]ମନ୍ ହେସ୍ କ୍ରୋଧୀ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହୀ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ । ମା’-ବାପା ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ ବହୁବାର ବିଦ୍ରୋହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ହର୍]ମନ୍]ଙ୍କ ଦାଦା ଏକ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଚାର ନିମନ୍ତେ ସେ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶନ କରୁଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ହର୍]ମନ୍ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଦୋକାନରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମ କରି ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ ତାଙ୍କର ଲେଖାଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ ଗତିଶୀଳ ହୋଇଥିଲା । ସମୟ ସହିତ ହର୍]ମନ୍ ହେସ୍ ଜର୍ମାନୀ ଭାଷାର ଜଣେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଲେଖକ ରୂପେ ଜନାଦୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ‘ସିଦ୍ଧାର୍ଥ’ ବ୍ୟତୀତ ‘ଷ୍ଟେପେନ୍]ଓଲ୍]ଫ’ ଏବଂ ‘ଦ ଗ୍ଲାସ୍ ବିଡ୍ ଗେମ୍]’ ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା । ୧୯୬୦ ମସିହାର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଯେବେ ହର୍]ମନ୍]ଙ୍କ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା – ବୋଧହୁଏ ଏଥିପାଇଁ ଯେ ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ହେସ୍]ଙ୍କ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକରେ ନିଜର ହିଁ ଅନ୍ୱେଷଣର ଯାତ୍ରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୯ ତାରିଖରେ ହର୍]ମନ୍ ହେସ୍]ଙ୍କ ମହାପ୍ରୟାଣ ହୋଇଥିଲା ।

ଡକ୍ଟର ସଂଘମିତ୍ରା ଭଞ୍ଜ (୧୯୭୫) ଏକାଧାରରେ ଜଣେ କବି, ଗାଳ୍ପିକା, ସମାଲୋଚିକା, ଅନୁବାଦିକା ତଥା ସଂପାଦିକା ମଧ୍ୟ । ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସାଧକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରସୂତ ସମାଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ ‘ସ୍ରଷ୍ଟା-ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ’ ତାଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗବେଷଣା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିଦୀପ୍ତତାର ପରିଚୟ ବହନ କରେ । ‘ବୋଧିଛାୟା’ ଓ ‘ଲଳିତା’ ତାଙ୍କର ଯଥାକ୍ରମେ ତୃତୀୟତମ ଓ ଚତୁର୍ଥତମ ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ମୌଳିକ କବିତା ପୁସ୍ତକ । ସଂଘମିତ୍ରାଙ୍କର ସମାଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ‘ଗଳ୍ପଧୁରୀଣ ସ୍ରଷ୍ଟା ଫକୀରମୋହନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ’, ‘ହାସ୍ୟଧୁରୀଣ ସ୍ରଷ୍ଟା ଫତୁରାନନ୍ଦ’, ‘ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପୁରୁଣା ଓ ନୂଆ’ ଏବଂ ‘ସମାଜ ଦର୍ଶନ ଓ ସାହିତ୍ୟ’ ଏବଂ ‘ପ୍ରତିଭା ପରିଚର୍ଚ୍ଚା’ ଇତ୍ୟାଦି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ବିଶିଷ୍ଟ ହିନ୍ଦୀ କବି ମାଧବ କୌଶିକଙ୍କ ‘ଶୁନୋ ରାଧିକା’, ‘ଲୌଟ୍ ଆଓ ପାର୍ଥ’ ଏବଂ ଏନ୍].ବି.ଟି. ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚାରିଟି ଶିଶୁଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକର ସେ ଅନୁବାଦିକା । ସଂପାଦନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ଗୌରହରି ଦାସଙ୍କ ସାରସ୍ୱତ ବଳୟ’, ‘ପ୍ରାଚୀନ କାବ୍ୟ-ବିତାନ’ ‘ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ କାବ୍ୟ-ବିତାନ’ ଏବଂ ‘କଳ୍ପଲୋକର ଛାୟା’, ‘ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ମା’ ରମାଦେବୀ’ ପରେ ‘ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସମୀକ୍ଷା’ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ସଂପାଦନା ପୁସ୍ତକ । ସଂପ୍ରତି ସେ ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା-ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗରେ ବିଭାଗମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।